Vogelziektes

Zieke vogels is nooit leuk. Vooral bij kleinere soorten vallen er al snel dode exemplaren te betreuren. De informatie hieronder is bedoeld om wat meer inzicht te geven in het herkennen en bestrijden van veel voorkomende ziektes en aandoeningen.

We realiseren ons dat velen niet de benodigde kennis en/of materialen in huis hebben om effectief te handelen bij ziekte. Lees de informatie dan ook als een soort naslagwerk, informatie welke je kunt gebruiken tijdens het observeren van je vogels. Vooral het herkennen van een ziektebeeld zal waardevol blijken wanneer je dit aan een dierenarts voorlegt.

Ons advies is dan ook:
Raadpleeg altijd een ervaren (vogel)dierenarts ! Zelf doktertje spelen is niet verstandig.

Een paar belangrijke aandachtspunten bij het vermoeden van ziekte :

  • Observeer alle vogels goed en probeer gedetailleerd de symptomen te verzamelen.
  • Isoleer verdachte exemplaren | zet ze apart in een kooi.
  • Verzamel verse mest bij verdachte vogels – Dit kan eenvoudig door over de volledige bodem van de kooi met ‘verdachte’ vogels aluminiumfolie te leggen. Zorg er wel voor dat de verzamelde mest zo vers mogelijk is !! Veel ziekteverwekkers zijn het best te identificeren middels verse mest. Gedroogde en/of oudere mest levert minder accurate informatie op.
  • Laat een deskundige dierenarts een mestonderzoek doen op de verzamelde verse mest en deel hem in je bevindingen & observaties.

In Friesland kun je prima terecht bij de in vogels gespecialiseerde dierenarts Anton Beijer te Drachten.

Dierenziekenhuis Drachten
De Bolder 74, 9206 AR Drachten
T – 0512-513627
E – info@dierenziekenhuisdrachten.nl
W – Dierenziekenhuis Drachten
Route – Google maps

Let op:
Er zijn helaas maar weinig dierenartsen die zich de moeite hebben genomen om zich te verdiepen in het bestrijden van vogelziektes. Veel Dierenartsen zijn vooral ‘honden en katten arts’. Zodra je andere zieke dieren aanbied wordt het al snel lastig en kunnen ze je niet adequaat helpen. Het komt zelfs voor dat ze je gelijk doorverwijzen naar een andere arts.

Sommige artsen laten je, niet gehinderd door enige vogel kennis, toch doodleuk met zieke dieren op consult komen om vervolgens niets te kunnen doen ivm kennis gebrek maar je wel voor het consult laten betalen. Als ze je dan ook nog medicatie voorschrijven is het soms maar de vraag of het wel zo verstandig is om dat aan je vogels te geven. Ga daarom altijd gelijk naar een dierenarts die een goede ‘vogel reputatie’ heeft. Dat scheelt veel ergernissen (en geld).


Index

  • Observeer je vogels
  • Hoe ziektes zich verspreiden
  • Geneesmiddelen ***
  • Ziekteverwekkers

    Observeer je vogels
    Om een zieke vogel te herkennen moet je eerst weten hoe een gezonde vogel zich gedraagt. Afwijkend gedrag hoeft niet altijd te betekenen dat een vogel ziek is, maar er goed op letten is zeker de moeite waard.


    Afwijkend gedrag

    • Opgezette veren, laten hangen en trillen van vleugels, kop ingetrokken en op willekeurig tijdstip slapen.
    • Ogen niet helder en/of mooi rond of rode rand rondom het oog.
    • Plat zitten op de stok en/of slapen op twee poten.
    • Natte aars bevedering.
    • Afwijkende kleur van de snavel en/of huid en vergroeiingen ervan.
    • Niezen en/of gapen.
    • Vogel ongeïnteresseerd ten opzichte van de partner.
    • Erg veel eten en/of drinken of juist erg weinig eten.
    • Tegenvallende broedresultaten.


    Fysieke afwijkingen

    • Geslonken borstspieren, waardoor de borstkam messcherp is.
    • Gezwollen darmen, soms roze/rood,geel of zwart doorschijnend.
    • Vergrote lever (is bloedrode vlek onder de onderste ribben).
    • Verkleurde buik (gezwollen, soms rozig-rood).
    • Rimpelige huid en de poten lijken geel.
    • Veranderingen aan veren, snavel en/of poten


    Mest
    Een ander beoordelingspunt is de mest. Gezonde mest van zaadetende vogels is als volgt te onderscheiden:

    • witgekleurde deel, dit zijn de urinezuren, de eigenlijke urine van de vogel.
    • bruinachtig gekleurde deel.

    Enkele afwijkingen in de mest:

    • Veel wit, dit past bij ontsteking van de nieren of alvleesklier.
    • Zwarte mest, infectie en/of bloeding van de maag of het eerste deel van de darm.
    • Zloedsporen, infectie en/of bloeding in het laatste deel van de darm.
    • Erg donkerbruine kruimelige mest kan duiden op een infectie ten gevolge van megabacterie
    • Geel gekleurde mest duidt op een infectie van de lever, vaak is dit een campylobacter of atoxoplasmoseinfectie.
    • Groen gekleurde mest duidt op een infectie van de lever(kan ook atoxoplasmose zijn) of verhongeren of ten gevolge van groenvoer


    Legnood
    Verschijnselen bij legnood zijn: de vogel kruipt rusteloos over de grond of zit apathisch in een hoek van de kooi.De vogel wipt met de staart en de ademhaling is versneld. Oorzaken van legnood kunnen zijn:

    • Te jonge vogel.
    • Ontsteking van de eileider.
    • Plotselinge verlaging van de temperatuur.
    • Acute ziekte.
    • Te groot ei of ei wat dwars ligt.
    • Windei.
    • Slechte conditie bij aanvang van de kweek.

    Behandeling:

    • Vogel warm zetten.
    • Wisselbaden geven.
    • Slaolie in cloaca druppelen.
    • Alleen voor de ervaren liefhebbers ! : het ei proberen uit te masseren


    Stress
    Stress kan komen door:

    • Vangen, opkooien, transport van de vogel; dus voor en tijdens de tentoonstelling.
    • Plotseling veranderen van voer, luchtvochtigheid en/of temperatuur en verlichting.
    • Overbevolking.

    Uiterlijke kenmerken van stress zijn:

    • Vogel zit hoog op de stok.(poten extreem gestrekt)
    • Vogel zit vaak op de stok te slapen.
    • Vogel eet en drinkt heel weinig.(of helemaal niet)

    Behandeling:
    probeer de vogel terug te brengen naar de oude situatie en bekijk daarbij de vetreserve van de vogel.

    Het niet kunnen vinden van drinkwater en/of voer
    De vogel kwijnt langzaam weg en zal plotseling sterven. Dit kan b.v. pas gebeuren na enkele dagen. Indien men een nieuwe vogel aankoopt, probeer dan de eerste dagen voer en drinken aan te bieden, zoals de oude eigenaar dit deed. Observeer de nieuwe aankoop vaak. Ook bij het opkooien in een TT-kooi moet men hier rekening mee houden.

    Plotselinge schrik
    Dit kan voorkomen indien bij de vogels ongewone dingen gebeu¬ren zoals b.v. vuurwerk. De vogels kunnen dan sterven aan een hartinfarct.

    Vergiftiging
    Dit kan op verschillen manieren tot uitdrukking komen. Probeer achter de oorzaak te komen b.v. tarwekiemoliedosering te hoog, ranzig voer, giftige vruchten zoals b.v. avocado voor meerdere vogelsoorten, desinfectans (b.v. vaponabox), overdosering van een bepaalde medicijn (bv Emtryl ).

    Verschijnselen kunnen zijn:

  • Dood onder de stok liggen, soms met poten gestrekt naar achter soms ingetrokken
  • Verlamming met ogen open.
  • Rondtollen van de vogel.
  • >> terug naar de Index



    Hoe ziektes zich verspreiden
    Hoe komt een ziekte in uw vogel verblijf? m.a.w. hoe vindt ziekte overdracht plaats:

  • Van de ene vogel naar de andere b.v. door voeren bij jonge vogels.
  • Via de eierschaal zoals bij b.v. Salmonella, Atoxoplasmose infectie.
  • Door schoenen, vangnet, transport, ongedierte zoals mug of muis.
  • Via eieren in het eivoer; eieren dus goed garen.
  • Via geleende vogels.
  • Via vogels welke naar een TT / Keuringsdag / wedstrijd zijn geweest.
  • >> terug naar de Index



    Geneesmiddelen ***

  • Algemeen
  • Toedienen van geneesmiddelen
  • Geneesmiddelen vs Correcte dosering ***
    • Aanzuren van het bad- en drinkwater
    • Baycox 2,5%
    • Enrofloxoral Drops
    • Erythrocine-ES 10%
    • ESB3 30%
    • Fungizone
    • Nystatine-labaz
    • Ripercol
    • Travipharma Orni-Tricho Mix 1
    • Travipharma Para-Mix 1
    • Tricho-plus of Ronitrol
    • Trimetoprim-sulfa 7,5%

      • Algemeen
        Geneesmiddelen zijn stoffen, mits in de juiste dosering toegediend, die de bewuste ziekteverwekker (b.v. een bacterie) terugdringen of doden. Indien geneesmiddelen in een te lage dosis worden toegediend, of gedurende een te korte tijd, dan kunnen de ziekteverwekkers zodanig hun erfelijk materiaal veranderen, waardoor ze een volgende keer ongevoelig zijn voor dit medicijn en ook het nageslacht van de ziekteverwekker. Geneesmiddelen mogen nooit te lang worden toegediend, omdat dit schimmelgroei bevordert en de noodzakelijk aanwezige hoeveelheid bacteriën en vitamines kan aantasten. Bij gebruik van geneesmiddelen mag men nooit houtskool, groenvoer, badwater en kiemzaad verstrekken.

        >> terug naar de Geneesmiddelen Index


        Toedienen van geneesmiddelen
        Dit kan door:

      • Oplossen in het drinkwater.
      • Mengen door het opfokvoer en of zaadmengsel.
      • Inhalatie b.v. bij vaponastrip (niet gebruiken i.v.m. schade aan vogels).
      • Gebruik van kropnaald, waarbij het geneesmiddel direct in de krop wordt gespoten.
      • Een zalfje of druppels bij uitwendige ontstekingen.
      • Injecteren in de spieren
      • Injecteren onder de huid
      • Opbrengen op een dunne huid b.v. druppelen in de nek m.b.v. Bogena anti-luchtpijpmijt


      • In sommige gevallen (indien men alleen de beschikking heeft over gechloreerd leidingwater) is het beter om gebruik te maken van bronwater om hierin het medicijn op te lossen. Sommige vogels zullen bij toevoeging van medicijnen weinig tot niets drinken, het kan helpen om enige tijd van te voren het drinkwater weg te laten of het medicijn water aan te zoeten m.b.v. roosvicee of druivensuiker.

        Bepaalde combinaties van medicijnen zijn te maken. Dit is echter niet bij alles mogelijk, omdat in veel gevallen de medicijnen onderling gaan reageren, waardoor:

      • of een schadelijk product ontstaat (giftig)
      • of het juiste effect niet zal worden bereikt (m.a.w. de infectie blijft en de vogel zal sterven.) doordat de medicijnen elkaars werking op zullen heffen.
      • >> terug naar de Geneesmiddelen Index



        Geneesmiddelen vs Correcte dosering ***



        Aanzuren van het bad- en drinkwater
        Aanzuren drinkwater voor het preventief aanpakken van Megabacterie en campylobacter infectie. Heeft een sterk remmende werking op bacteriegroei waardoor bacteriën zich veel minder snel kunnen vermeerderen. Aanzuren van het drinkwater heeft ook een bewezen werking tegen Megabacterie.

        Let er wel op dat je NIET continu aangezuurd drink- en badwater aanbied. Dit zal een averechts effect hebben. De ontlasting zal na een paar weken zeer dun worden en de vogels zullen in conditie terug vallen. De beste methode is maximaal 1 x per week en bij zichtbare maag- en darm stoornissen een kuurtje van een week.

        Voor het aanzuren van het drinkwater zijn meerdere producten beschikbaar :
        (Gebruik niet meer dan één van de hieronder genoemde middelen).

        -Provibac van Travipharma.
        -Avi d’Or van Avian.
        -Ropabird van RopaPharm.
        -Appelazijn – verkrijgbaar in de betere reformwinkels.


        Baycox 2,5%
        Tegen Coccodiose en Atoxoplasma.
        2 ml op 1 liter water – 1 dag per 14 dgn


        Enrofloxoral Drops (alternatief voor Baytril)
        Tegen E Coli en Salmonella.
        1ml op 100cc water gedurende 10 dagen


        Erythrocine-ES 10%
        o.a. Tegen Campylobacter.
        2 gram per liter water met hieraan toegevoegd 1 eetlepel druivensuiker gedurende 10 dagen.


        ESB3 30%
        Tegen Coccodiose en Atoxoplasma.
        -Preventief : 1 gram Esb3 per liter drinkwater.
        -Curatief : 1,5 a 2 gram per liter drinkwater.
        Voor beide methodes geld – 5 dagen, daarna 2 dagen vitaminepreparaat. Daarna kan dit alles nog 1 maal herhaalt worden.


        Fungizone
        voor behandeling van Megabacterie (=schimmel).
        0,6 ml op 1 liter water gedurende 21 dagen.


        Nystatine-labaz
        Tegen schimmels en gisten.
        1 ml per liter water gedurende 10 dagen.


        Ripercol (of levacol | levaject)
        Tegen wormen
        1 dag ½ml p/liter -> 3 dgn vitamines -> 2 dgn ½ ml p/liter -> 3 dgnd vitamines -> 1 dag 1ml p/liter.


        Travipharma Orni-Tricho Mix 1
        Voor de behandeling van protozoaire infecties (flagellaten) en allerlei infecties, zoals aan de luchtwegen
        10 gram op 1 liter drinkwater gedurende 6 dagen.


        Travipharma Para-Mix 1
        Tegen E Coli en salmonella.
        10 gram op 1 liter drinkwater gedurende 6 dagen. In ernstige gevallen 15 dagen


        Tricho-plus of Ronitrol
        Tegen flagellaten
        1,3 gram tricho-plus op 1 liter water gedurende 6 dgn
        (bij warm weer of met jonge vogels 1,3 gram op 1½ liter water)


        Trimetoprim-sulfa 7,5%
        Tegen E Coli en salmonella.
        3 gram per liter water ged 10 dagen.

        Geen enkel product gelijktijdig gebruiken !!!

        >> terug naar de Geneesmiddelen Index


        >> terug naar de Index



        Bacteriële ziekteverwekkers

      • Salmonella
      • E-Coli
      • Campylobacter
      • Megabacterie
      • Staphylococcen
      • Streptococcen
      • Pseudotuberculose


        Salmonella
        Salmonella is een bacteriële ziekte van het spijsverteringsstelsel. We kennen gram positieve en gram negatieve bacteriën. Het zijn de laatste die problemen veroorzaken o.a. bij salmonella. De voornaamste vormen zijn: salmonella gallinarum en salmonella pullorum. Jonge vogels vertonen de ziekte als ze afkomstig zijn uit met salmonella besmette eieren. Ook eivoer gemaakt van met salmonella besmette eieren kan een oorzaak zijn. Zeker bij eendeneieren loopt men dat risico. Eieren dus voldoende lang verhitten. Tijdens een TV-uitzending, die aandacht besteedde aan met salmonella besmette eieren, kwam naar voren dat het grootste deel van de bacteriën op de schaal aanwezig zouden zijn.

        Verschijnselen:
        Salmonella pullorum
        De ziekteverschijnselen zijn niet altijd specifiek. Acute sterfte treedt op. Ernstige diarree kan voorkomen met een opvallend witte kleur die lijkt op een plasje gemorste melk. Zwarte darmlussen of zwarte gezwollen buik en een min of meer zichtbare leverplek. Soms zijn er ook verlammingsverschijnselen. Afwijkende – waaronder klikkende –ademhalingsgeluiden.

        Salmonella gallinarum
        Vergrote lever duidelijk waarneembaar. Bruingele kleur (kleur van dode herfstbladeren). Ook hier hebben we dikwijls diarree die echter meer groenachtig gekleurd is. Meestal is de buik ook gezwollen en naar gelang de kleur kan er sprake zijn van een menginfectie (zie onder coccidiose).

        Behandeling: ( Gebruik één van de hieronder genoemde medicijnen )
        -Trimetoprim-sulfa 7,5% – 3 gram p/liter water gedurende 10 dagen
        -Enrofloxoral Drops 30 ml – 1ml op 100cc water gedurende 10 dagen
        -Travipharma Para-Mix 1 – 10 gram op 1 liter drinkwater gedurende 6 dagen.


        E-Coli (Escherichia Coli)
        Deze bacterie is in te delen in verschillende stammen. Enkele stammen komen voor in de darmen van de mens (hoort daar te zitten) echter bij zaad etende vogels mogen ze niet voorkomen. Besmetting kan door slechte hygiëne van de verzorger (met name na het toilet) of aankoop van besmette vogels.

        Verschijnselen:
        Diarree en ernstige vervuiling van het nest tevens hebben de oudervogels een neiging tot “zweten”. De jongen zijn zwak, sperren minder goed, groeien traag en kunnen sterven vanaf de vierde dag.

        Behandeling: ( Gebruik één van de hieronder genoemde medicijnen )
        -Trimetoprim-sulfa 7,5% – 3 gram per liter water ged 10 dagen.
        -Enrofloxoral Drops 30 ml – 1ml op 100cc water. gedurende 10 dagen
        -Travipharma Para-Mix 1 – 10 gram op 1 liter drinkwater gedurende 6 dagen.


        Campylobacter
        Bacterie die ook bij de mensen voorkomt (bv na eten van besmette kip). Deze besmetting komt vaak voor bij gouldamadines en andere tropische vogels.

        Verschijnselen:
        Geel verkleurde darmen en mest welke onverteerde zaden bevat alsmede diarree.

        Behandeling: ( Gebruik één van de hieronder genoemde medicijnen )
        -Erythrocine-ES – 1 zakje van 10 gram bevat 1 gram actieve stof en is voldoende voor 5 liter drinkwater.
        -Baytril 10% – 1ml 1 liter water.


        Megabacterie
        De bacterie (welke eigenlijk een schimmel is) is ongeveer 10x langer dan een normale bacterie en daardoor is hij gemakkelijk te ontdekken door een natdekglas-preparaat te maken en te beoordelen onder de microscoop. Kweken van deze bacterie op een voedingsbodem is tot op heden nog niet mogelijk gebleken en daardoor kunnen ook geen gevoeligheidsbepalingen voor het testen van medicijnen worden ingezet.

        Verschijnselen:
        De vogels produceren behoorlijke hoeveelheden donkerbruine ‘kruimelige’ mest welke een zeer penetrante/onaangename weeïge lucht heeft. Vaak worden veel onverteerde zaden in de ontlasting aangetroffen. Slechte kweek resultaten, veel dode jongen. Benauwdheid van de vogel kan optreden. Zwaar besmette vogels zullen grote hoeveelheden eten, veel mest produceren en sterk vermageren met veelal de dood to gevolg.

        Behandeling:
        Fungizone – 0,6 ml op 1 liter water gedurende 21 dagen.


        Staphylococcen
        Deze bacterie komt voor bij verschillende soorten vogels en kan zorgen voor uit- en inwendige ontstekingen. Deze bacterie is onder te verdelen in verschillende subsoorten (o.a. aureus en epidermidis) en een aantal van deze soorten is een commensaal (hoort aanwezig te zijn) voor het menselijk lichaam.

        Behandeling:
        Bij besmetting kan afhankelijk van de plaats van voorkomen worden gekuurd met bv Baytril of Trimetoprim.


        Streptococcen
        Deze zijn onder te verdelen in verschillende ondersoorten zoals str haemolyticus, str viridans en str lactis. Verder kan besmetting plaatsvinden door ontlasting van (verwilderde)duiven of door bloedmijten. Specifieke kenmerken van deze besmetting zijn er niet.

        Behandeling:
        Behandeling kan plaatsvinden door middel van Erythrocine-W.


        Pseudotuberculose (Yersinina Pseudotuberculosis)
        Deze bacterie is de veroorzaker van pseudotbc en komt veel voor bij kanarie’s en europses cultuurvogels en de laatste jaren ook bij de grote parkietensoorten. Besmetting vindt plaats door de ontlasting van muizen, ratten en in het wild levende vogels. De incubatietijd is 3 tot 6 dagen. Ziekteverschijnselen zijn niet specifiek voor deze besmetting. Bij sectie op dode vogels vindt men witte speldvormige puntjes in de lever (die overigens vergroot is), de milt en de longen.

        Behandeling:
        Behandeling kan door 10 dagen chloortetracycline te verstrekken.

        >> terug naar de Index



        Virale ziekteverwekkers

      • Kanariepokken
      • Draaihalsziekte
      • Polyomavirus
      • Psittacose, Ornithose of Chlamydia
      • Vogelpest
      • Kliermaagdilatatiesyndroom
      • Leucose


        Kanariepokken
        Hiertegen kunnen vinkachtige vogels worden ingeent. Bij voorkeur indien de jonge vogels minimaal 4 weken oud zijn en op het einde van het broedseizoen. Vaak is dit dus eind juni. Belangrijk is dat de entstof tijdens gebruik koud blijft door bv het flesje entstof in een aardappel met een gat erin vast te houden waardoor de lichaamswarmte van de handen niet bij de entstof komt. Ook belangrijk is het om de entnaald na het enten in het vleugelvlies door de vlam te halen(of te ontsmetten in alcohol). Zorg er echter voor dat de entnaald afgekoeld is voor de naald weer in de entstof wordt gedoopt anders wordt de entstof onwerkzaam. Let op ent niet met 1 flesje bij verschillende vogelliefhebbers dit is verkeerde zuinigheid omdat hierdoor de infectie juist kan uitbreiden.Na 3 weken controleren of de vogels een reactie hebben gekregen op de entplaats. Indien er geen zwelling aanwezig is is er niet goed geent en dient men enting te herhalen. Pokkeninfectie komt vaak voor rondom ogen en snavel. Bij infectie is de sterfte groot vaak tot wel 100%. De vogels worden besmet via muggen en door vogelliefhebbers die van de een naar de ander gaan.


        Draaihalsziekte (paramyxovirus)
        Deze is onder te verdelen in verschillende groepen zoals PMV 1 (vooral oorzaak van besmetting bij duiven en pluimvee) en PMV 3 die in grote getalen voor kan komen bij tropische vogels met name de gouldamadines en bij verschillende soorten parkie¬ten met name de neophema’s. Een van de kenmerken is een aantasting van de alvleesklier wat er mede de oorzaak van is dat de vogel meer gaat eten tevens verandert de kleur en de hoeveelheid van de ontlasting (vaak wit geel van kleur, hard en gelijkend op stopverf). Behandeling is nog niet mogelijk maar misschien dat in de toekomst een entstof ontwikkelt kan worden die specifiek werkt deze de PMV-3.


        Polyomavirus
        Op latere leeftijd plotseling invallen van de rui waardoor de vedergroei niet in orde is. In veel gevallen treedt later ook diarree op. Alleen door selectie van aangetaste vogels is bestand hopelijk weer gezond te maken.


        Psittacose, Ornithose of Chlamydia
        De ziekteverwekker is Chlamydia psittacose. Deze kan bij mensen voor enorme problemen zorgen oa longinfecties en hartinfarcten. De ziekteverwekker gedraagt zich tijdens de ontwikkelingsfase soms als een bacterie en is daardoor ook te behandelen middels chloortetracycline. Echter het gebruik van doxycycline is aan te bevelen. Sommige gebruiken gemedicineerd voedsel.


        Vogelpest of New castle desease
        Komt vooral voor bij hoender- en eendachtige. Dus kwartels zijn er ook vatbaar voor. Andere vogelsoorten kunnen wel de ziekte verspreiden zonder er zelf last van te krijgen. Bij vogelpestuitbraak worden vaak tentoonstellingen en verkopen verboden. Ook hier geen medicijnen voorhanden. Preventief enten is een mogelijkheid maar hier wordt vaak van afgezien omdat dan niet meer aantoonbaar is een een vogel reeds de ziekte heeft gehad of dat dit het effect was van een enting. Maw verspreiding van de ziekte kan dan gewoon verder gaan.


        Kliermaagdilatatiesyndroom
        De papegaaiachtigen die aangetast kunnen worden zijn ara’s, grijze roodstaarten, edelpaegaaien,zuid amerikaanse parkieten zoals pyrrhura’s en vlakparkieten. Doodsoorzaak is een nog onbekend virus die de zenuwknopen in de maag laat verlammen. Mede hierdoor gaat de kliermaag en de achterliggende darm sterk opzwellen. Stellen van de diagnose kan alleen door sectie te doen op een dode vogel en maagwand en of darmwand te onderzoeken op de aanwezigheid van een virus. Behandeling is niet mogelijk.


        Leucose
        Dit is een afwijking die mogelijk te maken heeft met een virusinfectie. De vogels die besmet kunnen worden zijn alle vogels van de zwartborstkleurslag en een aantal papegaaiachtige. Verschijnselen zijn een grote lever met alle bijverschijnselen die daar het gevolg van kunnen zijn. Genezing is niet mogelijk.

        >> terug naar de Index



        Schimmels

      • Aspergillose
      • Candida
      • Megabacterie
      • Uitwendige schimmels


        Aspergillose
        Deze schimmel voelt zich thuis in een vochtige omgeving bv een plantenkas. De mens is ook vatbaar voor deze schimmel die benauwdheid kan veroorzaken.

        Verschijnselen:
        Zwaar ademen van de vogel, gapen en klikkende geluiden voorbrengen. Genezen is moeilijk, vermijdt echter een hoge luchtvochtigheid (hoger dan 70%). Dit is heel moeilijk te genezen met nizoral 1 ml per liter ged 14 dagen.


        Candida
        Deze ziekteverschijnselen treden op bij droog verstrekken van het eivoer of te regelmatig kuren met medicijnen (komt vaak voor als men hele jaar doorkuurt met antibiotica of met bv ESB3) De oorzaak is dan dat de normale bacterien ook worden geremd.

        Verschijnselen:
        vogel met ernstige diarree waardoor een stinkende ontlasting ontstaat. Vaak komt het voor dat jonge vogels luchtbellen in de krop krijgen waardoor in sommige gevallen het hele lichaam opzwelt de jongen gaan in dit geval dood met een volle krop. Genees met 10 dagen lang 1 ml nystatine-labaz op 1 liter drinkwater.


        Uitwendige schimmels
        Deze kunnen de veroorzaker zijn van kale koppen. Dit is te behandelen met Daktarin (= middel tegen zwemmerseczeem). Na enkele dagen vallen witte schilfers van de kale plek en na 1-2 weken zullen nieuwe veer stoppels doorkomen.

        >> terug naar de Index



        Protozoën

      • Coccodiose
      • Atoxoplasmose
      • Cochlosomose
      • Trichomonas


        Coccodiose
        Is een darminfectie die voorkomt bij vinkachtige. Kenmerk; Rode ontstoken darmlussen en diarree.
        - Baycox 2,5% – 2 ml op 1 liter water – 1 dag per 14 dgn
        - ESB3 30% – 1,5 a 2 gram per liter drinkwater.


        Atoxoplasmose
        Dit wordt ook wel genoemd Lankasterella of dikke leverziekte. In tegenstelling tot wat enkele mensen beweren heeft dit niets te maken met een verwaarloosde coccodiose. De enige overeenkomst is dat ESB3 wordt gebruikt voor de bestrijding van de ziekteverwekker atoxoplasma spp. Ook heeft het niets te maken met toxoplasmose een ziekte die veroorzaakt kan worden na een beet van een kat of contact met katteontlasting. Deze ziekte, atoxoplasmose, treedt vaak op bij kanarie’s en europese cultuurvogels met name de putters en de goudvinken maar kan ook voorkomen bij tropische vogels(zoals o.a. zebravinken, afrikaanse prachtvinken en australische prachtvinken) parkieten en papegaaien. In het zeer vochtige jaargetijde slaat deze ziekte toe en als de conditie van de vogel wat minder is. Jonge vogels sterven vaak bij een leef¬tijd van 7 tot 10 dagen en vaak zijn sterk gezwollen gelig verkleurde darmen zichtbaar met een sterk vergrote lever.

        Behandeling:
        - Baycox 2,5% – 2 ml p/liter water gedurende 2 dagen (heeft bredere werking dan ESB 30%)
        - ESB3 30% – 1,5 a 2 gram p/liter drinkwater.

        Voor kanarie’s of europese cultuurvogels 5 dagen 1 gram ESB3 30% en 1 vers gekneusd teentje knoflook op 1 liter drinkwater. Gevolgd door 2 dagen multivitaminepreparaat. Dit het gehele jaar door herhalen. Voor andere vogel soorten gelden andere hoeveelheden medicijnen.


        Cochlosomose
        Komt veel voor bij japanse meeuwen, zebravinken en bij prachtvinken.Verschijnselen slechtere conditie en in sommige gevallen een rimpelige huid, gelige darmen en doorgegroeide snavel. De nestjongen sterven bij een leeftijd van ongeveer 6 dagen vaak met volle krop en een groenig verkleurde buik.

        Behandeling:
        6 dagen p/maand 1,3 gram ronitrol 2,5 of 1,3 gram trichox of 1,3 gram tricho-plus p/liter water.
        Zie ook “Geneesmiddelen vs Correcte dosering” – Travipharma Orni-Tricho Mix 1


        Trichomonas
        Komt veel voor bij duiven en wordt dan “‘t geel” genoemd doordat in de snavel gele kaasachtige plakken aantoonbaar zijn. Verder komt het ook bij andere vogels voor zoals europese cultuurvogels. De vogel ademt heel moeilijk en zal proberen door een gestrekte hals toch wat lucht proberen te happen. Het kan aangetoond worden door een keel uitstrijkje te maken en hiervan een natdek- glaspreparaat te maken. Het is heel gemakkelijk aan te tonen in een vers preparaat maar om het aan te tonen in een 1 dag oude strijk is toch veel ervaring nodig van degene die de preparaten beoordeelt. Het is echter, in tegenstelling tot wat velen beweren, wel degelijk mogelijk alleen is de kans groot dat bij aanwezigheid van enkele trichomonaden deze gemist kunnen worden.

        Behandeling:
        6 dagen p/maand 1,3 gram ronitrol 2,5 of 1,3 gram trichox of 1,3 gram tricho-plus p/liter water.
        Zie ook “Geneesmiddelen vs Correcte dosering” – Travipharma Orni-Tricho Mix 1

        >> terug naar de Index



        Wormen

      • Spoelwormen
      • Haarwormen


        Spoelwormen
        Deze komen voornamelijk voor bij de grotere vogelsoorten zoals parkieten en papegaaien. Echter het is nooit geheel uit te sluiten dat ze ook voorkomen bij de kleinere vogelsoorten. Voorkomen is beter dan genezen omdat indien men eerder wormen heeft gehad onder de vogels men regelmatig zal moeten kuren hiertegen. Een goed middel is een levamisol-preparaat bij voorbeeld Levacol of L-ripercol. De wormen sterven snel en kunnen moeilijk afgevoerd worden.


        Haarwormen
        Deze wormen komen bij verschillende soorten vogels voor echter hoofdzakelijk bij europese cultuurvogels, hoenderachtige en parkieten en papegaaien. Maar helaas kan deze ook bij de prachtvinken voorkomen. De vogel komt bij aanwezigheid niet in conditie en vaak is deze vogel erg mager. Indien deze vogels eten doen ze dat heel vaak en in heel kleine hoeveelhe¬den en de voorkeur voor zacht voedsel is uitgesproken.

        Behandeling:

      • 1 dag ½ ml L-ripercol (of levaject) op 1 liter water.
      • 3 dagen vitamine verstrekken
      • 2 dagen ½ ml L-ripercol
      • 3 dagen vitamines
      • 1 dag 1 ml L-ripercol

        (voor kromsnavels dosering aanpassen omdat deze tov het lichaamsgewicht erg weinig vocht opnemen)

        Andere kuur is:
        1ml ivomec 1% injectievloeistof oplossen in 49 ml propylethyleenglycol. 1 druppel is voldoende voor een vogel van 15 gram. Herhaal 2 dagen achter elkaar daarna eventueel 1x per week.

        >> terug naar de Index



        Parasieten

      • Rode bloedmijt
      • Voermijt
      • Schurftmijt
      • Luchtpijpmijt


        Rode bloedmijt
        Dit is te herkennen door onrustige vogels en indien men de stokken verwijderd ziet men een grijsachtig stof wat na platdrukken met een mes een bloedspoor te zien zal geven. De vogels zitten vaak te pikken tussen de veren. Indien men jonge vogels heeft, kanarie’s staan hier om bekend, kan het voor komen dat onderin het nest een enorme hoeveelheid bloedmijt is aan te tonen.


        Voermijt
        Hun aanwezigheid in het voer (zaad en eivoer) betekent dat het voer oud is of dat de leverancier de containers niet regelmatig reinigt. Mijt is te herkennen door spinrag in het zaad en na enige tijd zullen een motjes uit het zaad te voorschijn komen. Dit is als volgt te bestrijden invriezen van het zaad gedurende enkele dagen bij -20 gr C en daarna ontdooien en de dode mijten verwijderen.


        Schurftmijt
        Dit komt voornamelijk bij parkieten voor. De eerste veranderingen vinden plaats bij de washuid van de snavel en dit kan vrij snel uitgroeien tot een wratachtig aanhangsel bij de snavel. Door microscopisch onderzoek zal men kunnen bevestigen of men inderdaad te maken heeft met de schurftmijt waardoor een gerichte behandeling kan worden ingezet.

        Behandeling:
        Men kan behandelen door de snavel en de omgeving te ontsmetten met behulp van witte jodium en daarna de wrat insmeren met vloeibare paraffine.


        Luchtpijpmijt
        Dit komt bij verschillende soorten vogels voor o.a. bij kanarie’s en gouldamadines. De verschijnselen zijn zeer specifiek o.a. opbraken van de wormen en deze proberen weg te slingeren door de kop heftig te bewegen tevens kan de vogel lusteloos worden of een krassende ademhaling hebben.

        Behandeling:
        kan plaatsvinden door gebruik te maken van anti-luchtpijpmijt van Bogena.

        >> terug naar de Index



        Voedingsziekte
        Dit kan zijn door overmaat of gebrek van één of meerdere voedingsstoffen.

      • Overvoeding
      • Ondervoeding


        Overvoeding
        Vogel eet b.v. maar een bepaald soort zaad uit het zaadmengsel en zal dus onvoldoende voedingsstoffen binnen krijgen. Komt hier dan nog bij een té beperkte ruimte voor de vogel, dan zal een té vette vogel het gevolg zijn. Er wordt vet in de buikholte gevormd en dit vet kan worden omgezet in urinezuur kristallen. Deze kunnen zich in de gewrichten gaan afzetten met als gevolg jicht. Een ander probleem is dat sommige liefhebbers bij een commercieel eivoer een geconcentreerd eiwit verhogend poeder soms in combinatie met kindermeel toevoegen het resultaat kan zijn zeer vette vogels die acuut kunnen sterven aan een hartinfarct bij de minste beweging die ze maken doordat de vogels in- en/of uitwendig zeer vet kunnen zijn.


        Ondervoeding

        • door verkeerd of onjuist samengesteld voedsel voor de specifieke vogelsoort of een voeding niet geschikt voor een bepaalde leeftijd van de vogels.
        • door een onsteking van het spijsverteringskanaal. Hierdoor wordt het voedsel niet verteerd in het lichaam en het zaad verlaat het lichaam bijna onverteerd (b.v. bij cochlosomose en megabacterien)
        • door de pikorde dwz de ene vogel mag van de sterkste vogel pas als laatste bij de voerbak komen. Voer dus nooit in 1 kleine diepe bak maar het liefst op verschillende punten met ondiepe bakken.

        Gevolg:
        Verlies van conditie, waardoor afnemende weerstand tegen infectie met als gevolg slechte broed resultaten, vermageren, rui problemen. De vogel probeert lichaamstemperatuur te handhaven door bol te gaan zitten. Lichaamseiwitten worden verbruikt, waardoor de vogel sterk vermagert.

        >> terug naar de Index


        Tot slot:
        Deze informatie is verzameld via het internet. Veel daarvan staat op meerdere sites of kregen we aangereikt van verschillende bronnen waardoor we niet in staat zijn om de originele auteurs van deze informatie te achterhalen.

        >> terug naar de Index